Thunder xa xỉ đến mức nào?

Mùa hè vừa qua, họ đã chia tay những người có công trong chức vô địch năm 2025 là Dort, Aaron Wiggins và Isaiah Joe: đổi về bảy lượt chọn vòng hai trong tương lai — để tiết kiệm tiền mà, "quyết định tài chính" mà (giọng của Presti). Ông chủ Thunder nói rằng thực tế của đội bóng thuộc thị trường nhỏ thứ ba giải đấu là như vậy.

Thế nhưng ở tiền mùa giải: tân binh số 12 Mara trong hai trận chơi 43 phút, ném 15 trúng 15, ghi 34 điểm, 15 rebound và 4 lần chắn bóng. Tân binh số 16 Stutz chơi 53 phút ghi 35 điểm và 8 kiến tạo.

Tuy nhiên đó cũng chỉ là tiền mùa giải, bởi đến mùa giải chính thức, hai cậu ấy chưa chắc đã chen được vào nhóm xoay tua chính của Thunder:

Gilgeous-Alexander, Chet, Jalen Williams, Hartenstein, Cason, Ajay, McCain, Caruso, Jaylin, Kenrich Williams... Mara và Stutz phải giành thời gian thi đấu với những người này.

Trong danh sách Thunder còn có tân binh số 15 năm ngoái là Sorber, và tân binh số 12 năm 2024 là Topic.

Các đội khác tiết kiệm tiền: tiếc nhưng không trả nổi, đành đau lòng chia tay.

Thunder thì: cả đống tân binh vòng một đang háo hức đòi thời gian thi đấu, thôi đẩy đi vài người, nhường chỗ cho người trẻ!

Mùa trước Thunder không bảo vệ được ngôi vô địch, chung kết miền Tây đã thành tựu huyền thoại của Wembanyama. Nhưng hãy nhìn lại xem họ đã đi đến bước đó như thế nào?

Jalen Williams, mũi tấn công phụ trong chức vô địch năm 2025, ở mùa giải chính thức liên tục chấn thương, chỉ chơi 33 trận. Hartenstein chơi 47 trận mùa giải chính thức, đội bóng gần như không có trung phong thực thụ.

Đặt vào đội khác, trời đã sập rồi.

Thunder lôi ra một tân binh vòng hai năm 2024 là Ajay Mitchell, lương một năm 3 triệu cũng có thể làm người cầm bóng phụ; McCain do Philadelphia gửi tới được dùng thành vũ khí bí mật — hai người cộng lại chưa tới mười triệu.

Dựa vào hai thân hình vị trí số 4 là Chet và Jaylin, họ cũng trụ được nội tuyến suốt mùa giải chính thức: vẫn là hàng phòng ngự số một giải đấu.

Mũi tấn công phụ chủ lực và người cao thực thụ đều chỉ chơi nửa mùa, nhưng họ vẫn thắng 64 trận, đứng số một NBA.

Ở vòng loại trực tiếp, các cầu thủ cầm bóng chấn thương hết, vẫn kéo Spurs tới trận thứ bảy.

Mùa giải mới, Chet và Jalen Williams bắt đầu hưởng hợp đồng lớn, nhưng nòng cốt của đội hình vô địch vẫn còn: Cason, Jaylin, Mara, Topic, McCain, Ajay, sáu người cộng lại lương mùa này khoảng 35 triệu — không bằng một mình Duren.

Đương nhiên khoản lợi 3 triệu của Ajay Mitchell không thể hưởng được lâu, trong bốn người Ajay, Hartenstein, Cason và Caruso, Thunder nhiều nhất chỉ giữ được hai. Cason Wallace mùa hè năm sau phải gia hạn, mức giá khoảng 30 triệu. Thunder cần đưa ra lựa chọn giữa Cason, Caruso và Hartenstein.

Đây chính là giá trị của Mara.

Mara có tầm với khi đứng là 9 feet 9: kiễng chân là chạm vành rổ. Tôi nghi rằng Thunder thấy Chet bị Wemby bắt nạt, nên mùa hè này mới chọn cậu ấy.

Hai trận tiền mùa giải ném 15 trúng cả 15, tất nhiên phần lớn nhờ đường chuyền dọn cỗ, nhưng cách ghi điểm của Mara có chút khác với các trung phong khác. Mấy hôm trước Edwards vừa nói rằng Timberwolves tăng tốc phản công, trước đây là Towns chạy theo sau, giờ là chính anh chạy theo, anh còn tự giễu mình đã là lão tướng. Đây được xem là một trong những quy luật sắt của bóng rổ: người cao rất hiếm khi chạy phản công, dù sao phòng ngự là chốt chặn cuối cùng, tấn công sao có thể chạy đầu tiên được? — Mara thì làm được.

Một gã khổng lồ nhỏ kiễng chân là chạm vành, sau khi bảo vệ rổ, có thể chạy phản công úp rổ. Tích cực, linh hoạt, cả tấn công lẫn phòng ngự đều theo kịp nhịp độ, thậm chí còn chơi ra cả bước chân ảo diệu để dứt điểm.

Tất nhiên cậu ấy còn non, dễ phạm lỗi, xoay tua cũng chưa luôn đúng chỗ, nhưng tích cực, phản ứng nhanh, bao quát khu vực cấm địa, có cảm giác hiện diện của một người khổng lồ. Sau khi hợp đồng của Hartenstein hết hạn, nếu Mara thay thế anh, Thunder lại tiết kiệm được 20 triệu, tiếp tục làm tấm đệm cho Chet.

Ở chung kết miền Tây mùa trước, Chet bị Wemby hủy diệt, thực ra điều đó đã che lấp màn trình diễn xuất sắc trước đó của anh.

— Ở mùa giải chính thức, anh là vua rebound, vua chắn bóng và cây ghi điểm thứ hai của đội bóng thắng 64 trận. Phiếu bầu Cầu thủ phòng ngự xuất sắc nhất năm đứng thứ hai, chỉ thua Wemby. Xét tới việc màn trình diễn phòng ngự của Wemby mùa trước hiếm có từ xưa tới nay, Chet cũng coi như ông vua không ngai ở mặt phòng ngự: DPOY của các năm khác, như Mobley năm 2025 hay Jaren Jackson Jr. năm 2023, chưa chắc đã tốt hơn Chet mùa trước. Trước khi bị Wemby hủy diệt trực diện ở chung kết miền Tây, Chet trong loạt đấu với Lakers chơi chẳng khác gì McHale: ngoài khả năng phòng ngự khủng khiếp, anh có trung bình 20 điểm, 10 rebound, tỷ lệ ném trúng 61% và tỷ lệ ném phạt 87% mỗi trận.

Thế nhưng rồi bị Wemby đánh bại.

Khó khăn của Chet khi đối mặt Wemby nằm ở chỗ: thứ gì anh cũng rất tốt, nhưng thứ nào cũng vừa vặn kém Wemby một chút.

Chẳng hạn ở chung kết NBA, Wemby đối đầu Towns có tỷ lệ ném trúng 39%: Towns có thể dùng khả năng ném rổ để kéo giãn Wemby, dùng thể hình để tì đè trực diện với Wemby.

Chẳng hạn ở bán kết miền Tây, Wemby đối đầu Randle có tỷ lệ ném trúng 42%: Randle có thể dùng tì đè để bào mòn Wemby.

Chẳng hạn Jaylin ít nhất cũng khỏe hơn Chet, lại có cú ném ba điểm cố định đủ khiến Wemby phân tâm, nên khi Wemby đối đầu Jaylin, tỷ lệ ném trúng cũng chỉ 41%.

Những ưu điểm của Chet — cao gầy, linh hoạt, nhanh nhẹn, tấn công đối diện rổ, tầm ném — tất cả đều nằm trong vùng thoải mái của Wemby, bị bao trùm hoàn toàn. Điểm yếu rõ ràng duy nhất của Wemby — sợ sức mạnh, sợ trọng tâm thấp — thì Chet lại không có.

Vì vậy bị Wemby khắc chế cũng không ngăn được việc Chet nhìn chung vẫn là một Wemby thu nhỏ, cầu thủ phòng ngự số hai giải đấu. Tổng hợp công thủ, anh vẫn có thể là người cao thứ ba của miền Tây.

Ẩn số của mùa tới là: liệu anh có thể trở thành mũi tấn công thứ hai của Thunder, chứ không chỉ là cầu thủ quan trọng thứ hai của Thunder?

Và cả sự hồi phục của Jalen Williams.

Do mất Dort, Wiggins và Joe, trong tình huống lý tưởng, Jalen Williams sẽ đứng nhiều ở vị trí số 3, Chet trụ lâu ở vị trí số 4. Hartenstein, Jaylin và Mara chia sẻ thời gian ở vị trí số 5.

Cason sẽ có trọn một năm để Thunder xác nhận: liệu khi gia hạn sau này, có thể chỉ giữ lại cậu ấy mà không cần níu giữ Caruso hay không?

So với câu hỏi "Thunder có thể vô địch hay không", điều đáng quan sát hơn ở Thunder mùa tới là: sau khi đã chia tay Dort, Wiggins và Joe, tập thể mới sẽ hòa nhập như thế nào?

Liệu họ có thể chờ đợi sự trưởng thành của Cason, Chet và Mara, để rồi tự nhiên chia tay Caruso và Hartenstein trong tương lai mà không bị tổn thương gân cốt hay không?

Chẳng hạn, vài năm nữa, Thunder có thể sẽ như thế này:

Cason, Gilgeous-Alexander, Jalen Williams, Chet, Mara

Ajay, Stutz, Kenrich, Jaylin, Sorber?

Trong thời đại bảy năm có bảy nhà vô địch khác nhau, bảo vệ ngôi vương khó như lên trời, giữ được cường độ đã là kỳ tích. Huống hồ là một đội như Thunder ở Oklahoma City, dân số 700 nghìn người, không chiêu mộ được ngôi sao tự do lớn nào, Gilgeous-Alexander là nhờ thương vụ đưa George đi, còn Chet và Jalen Williams là nhờ tuyển chọn tân binh. Trả lương cao giữ át chủ bài, chiều sâu dựa vào lớp trẻ, vậy mà vẫn luôn vận hành trơn tru?

Như vậy, chiều sâu giữ được tính tích cực quanh năm. Chet duy trì phòng ngự. Jalen Williams — ít nhất là ở tiền mùa giải — gánh vác nhiều hơn nhiệm vụ cầm bóng.

Còn bài toán của Gilgeous-Alexander thì sao?

Mùa trước Gilgeous-Alexander bảo vệ thành công danh hiệu MVP, và lặng lẽ chơi một trong những mùa giải ném tầm trung hay nhất thế kỷ này.

Mùa trước, ở những cú ném lùi bước, Luka dẫn đầu NBA với 370 lần, tỷ lệ ném hiệu quả 52%; Gilgeous-Alexander đứng thứ hai với 290 lần: 61%.

(Ngoài lề, phía sau là Harden, Maxey, Wagner, Murray, Brunson, Rollins, LaMelo Ball và Pritchard, trong số đó hiệu suất đạt 60% chỉ có Gilgeous-Alexander, Murray và Rollins.)

Mùa trước ở khu vực tầm trung, Jokic ném 118 lần, 56%; Hachimura ném 144 lần, 56%. Gilgeous-Alexander đứng thứ ba: 355 lần, 55%. Phía sau là McConnell, Tim Hardaway Jr., Curry, Brunson — những người ném đủ 300 cú tầm trung cả năm mà tỷ lệ vẫn trên 50%: Gilgeous-Alexander và Brunson, vừa khéo là hai MVP chung kết của hai năm qua.

Kể từ năm 1997, trong số các mùa giải có từ 300 cú ném tầm trung trở lên, mùa trước của Gilgeous-Alexander đứng thứ sáu về độ chính xác.

Thứ tám là Dirk năm 2011, thứ bảy là Stockton năm 2000, thứ năm, thứ tư và thứ hai đều là Durant (2019, 2022 và 2023).

Ngoài lề: thứ ba và thứ nhất đều liên quan đến Curry. Thứ ba là Curry cha — Dell Curry, năm 1997, 372 cú ném tầm trung, 56%. Thứ nhất là Kerr — năm 1997, 305 cú ném tầm trung, 56%. Đúng vậy, xạ thủ thần sầu nào cũng biết ném tầm trung.

Ở mùa giải chính thức năm trước, Gilgeous-Alexander đã có tỷ lệ ném trúng cao nhất lịch sử trong các mùa giải hậu vệ ghi trung bình 30 điểm mỗi trận.

Rồi tới chung kết miền Tây mùa trước, gặp Spurs, tỷ lệ ném trúng của Gilgeous-Alexander là 41%.

Nhìn kỹ hơn: những cú ném tầm trung từ 8 feet đến 24 feet của anh có tỷ lệ 45%, khả năng ném tầm trung vẫn còn đó. Với những cú ném ngả người độ khó cao, ở chung kết miền Tây anh có tỷ lệ 67%.

Thế nhưng:

Tỷ lệ ném trúng dưới rổ 57% — mùa giải chính thức là 75%.

Tỷ lệ ném trúng trong khu vực cấm địa ngoài vùng hợp lệ 35% — mùa giải chính thức là 49%.

Tỷ lệ lên rổ trúng 37%.

Ném tầm trung vẫn còn, chỉ là bị Spurs, chính xác hơn là Wemby, lấy mất những pha tấn công rổ và ném cự ly gần.

Ở chung kết miền Tây, khi Gilgeous-Alexander thực sự đối đầu một kèm một với Wemby, anh ném 14 trúng 9 ghi 21 điểm. Nhưng khi Castle, Vassell, Champagnie, Harper, Keldon và những người khác thay phiên kèm anh, còn Wemby đứng phía sau kiểm soát khu vực cấm địa, Gilgeous-Alexander hết cách.

Một nghịch lý kinh điển.

Ở mùa giải chính thức mọi người có thể dựa vào "moneyball": dù sao tấn công rổ cộng ném ba điểm có hiệu suất cao, chẳng hạn Harden ở Rockets nhiều năm liền là vua ghi điểm.

Ở vòng loại trực tiếp, đối phương không cho ném ba điểm và tấn công rổ nữa, người cầm bóng phải dựa vào ném tầm trung để phá thế: hiệu suất ném tầm trung chưa chắc cao, nhưng có thể đánh đổi lấy sản lượng, khiến đối phương phòng không xuể. Từ Jordan đến Kobe, từ Dirk đến Durant và Leonard, rồi đến Gilgeous-Alexander năm 2025, đều vô địch theo cách đó.

Nhưng ở chung kết miền Tây năm 2026, Gilgeous-Alexander lại có sản lượng tạm được — trung bình 26 điểm và 9 kiến tạo mỗi trận ở chung kết miền Tây — mà không có hiệu suất: ném tầm trung vẫn thành công, cũng nhờ chuyền bóng cho Caruso và những người khác ném xa, khiến hàng phòng ngự Spurs phải trả giá, nhưng Wemby lấy mất những pha tấn công rổ của anh, Castle gây nhiễu những cú ném ba điểm của anh, hiệu suất sụp đổ. Một bí quyết nhỏ: Castle chuyên tâm gây nhiễu pha va chạm đầu tiên của Gilgeous-Alexander, còn Wemby phong tỏa đường lên rổ của anh ở khu vực bọc lót.

Vậy phải phá thế nào?

Ở tiền mùa giải năm nay, Thunder gặp Bucks, quả bóng đầu tiên Gilgeous-Alexander ghi được là: chắn người rồi cắt ra nhận bóng ném ba điểm. Cả trận gặp Bucks anh ném 5 trúng 5, trong đó có ba cú ném xa.

Ở các khía cạnh cầm bóng, ném tầm trung, tấn công rổ và phân phối bóng, ba năm qua anh đã đủ tốt.

Nhưng rõ ràng anh đang cố gắng bù đắp mảng chạy không bóng và ném ba điểm.

Xưa nay, khi phòng ngự một hạt nhân cầm bóng cộng với nhóm ném ba điểm, người ta đều chọn chặn một đầu. Vì vậy các siêu hạt nhân đều cần một mũi tấn công phụ:

LeBron cần Wade và Irving, Giannis cần Middleton, Jokic cần Murray, Luka cần Irving, Gilgeous-Alexander cần Jalen Williams.

Tư duy thông thường là hạt nhân cầm bóng nắm phần lớn quyền kiểm soát bóng để khởi động, chuyền bóng và thu hút phòng ngự, còn mũi tấn công phụ phụ trách ghi điểm gọn gàng để trừng phạt.

Nhưng cũng có cách làm ngược lại: mũi tấn công phụ phụ trách khởi động, mũi tấn công chính chạy không bóng nhiều hơn.

Chẳng hạn Kobe và Gasol, chẳng hạn Jordan và Pippen.

Vì vậy hướng đi của Thunder dường như là: Gilgeous-Alexander tăng cường chạy không bóng và ném ba điểm, để Jalen Williams gánh vác nhiều hơn, giúp tấn công của Thunder đa dạng hơn, tiếp tục chơi trò trốn tìm với Wemby?

Bởi vì tuyển chọn tân binh đủ tốt, nuôi dưỡng nhân sự đủ dày, lựa chọn đủ nhiều, các trụ cột cũng có thêm nhiều dư địa để điều chỉnh.

Quá xa xỉ.

Cập nhật lúc 2026-10-13 19:32